Trang chủBKTT Thiếu nhiBKTT Phổ thôngBKTT Nâng caoBKTT Tổng hợpVăn minh thế giớiKhám phá & Phát minhCác nướcĐại từ điểnMultimediaHướng dẫn  
 
Tiêu điểm
Tính tuổi của trái đất
Nghe lỏm tín hiệu của những...
Lỗ đen - một vực thẳm không đáy
Các nguồn năng lượng mới
Có sự sống ngoài trái đất hay...
Sự tìm kiến những hành tinh...
Bối cảnh xuất hiện của con người
Một sự kiện hiếm có: những...
Thiên hà
Phân tử hữu cơ trong vũ trụ....
Thư viện ảnh
Rất hấp dẫn & phong phú
Hấp dẫn
Bình thường
Ít thông tin, kém hấp dẫn
 
  
Bạn chưa đăng nhập!
 Danh nhân Thế giới   Quân sự


HANNIBAL

Hannibal (246 - 183 tCn.)

Hannibal là một trong những danh tướng của thế giới cổ đại. Ông đã góp phần to lớn vào sự phát triển nghệ thuật quân sự. Về mặt chiến lược, ông là người biết đánh gía đúng tình hình chính trị, quân sự của đối phương. Ngay tù thời bấy giờ, Hannibal đã biết lợi dụng mâu thuẫn trong phe đối phương để tạo sức mạnh cho mình. Ông biết tổ chức trinh sát chu đáo và nghiên cứu tỷ mỹ thực địa chiến trường. Trong chiến trận ông là một vị tướng linh hoạt và sáng tạo luôn có những phươmg pháp hành động độc đáo bất ngờ. Ông được đánh giá là một nhà chỉ huy, một nhà chính trị xuất sắc, một “bậc thầy vế chiến lược”.

Hannibal Barca sinh năm 246 tCn. tại Carthage, một đất nước nằm ở phía Nam Địa Trung Hải (nay thuộc miền Đông Bắc Tuynidi). Ngay từ nhỏ ông đã được hưởng một nền giáo dục hoàn hảo, vì vậy ông được tiếp thu tri thức của nhiều lĩnh vực. Ngay từ bé ông đã biểu lộ tư chất thông minh, hiếu học và biết   khá nhiều ngoại ngữ. Năm lên 10 tuổi, ông theo cha trong cuộc chiến viễn chinh Tây Ban Nha. Ở Tây Ban Nha ông được sự dìu dắt, dạy bảo rất tận tình của cha  và người anh rể. Có thể nói Hannibal đã trưởng thành trong khói lửa của chiến  tranh. Năm 22 tuổi, ông đã tỏ rõ mình là một chiến binh dũng cảm và gương mẫu. Năm 225 tCn. ông đã chỉ huy xuất sắc đội kỵ binh chiến đấu ở Tây Ban Nha và năm 221 tCn. khi ông tròn 26 tuổi đã được tôn lên làm tổng chỉ huy quân  đội Carthage.

Tuy xuất thân từ tầng lớp quý tộc, nhưng ông không bao giờ kiêu căng ngạo mạn, mà luôn tỏ ra khiêm tốn hoà nhã, cùng đồng cam cộng khổ với anh em binh sĩ, vì vậy ông được toàn quân mến phục.

Cuộc chiến tranh với người La Mã đã được Hannibal nung nấu, ấp ủ trong lòng từ lâu và ông đã có quá trình chuẩn bị khá kỹ lưỡng.

(La Mã và Carthage là hai cường quốc nằm bên bờ Địa Trung Hải. La Mã vốn chỉ là một thị trấn nằm bên bờ sông Tuber trên bán đảo Appennino. Nhờ tổ  chức được đội dân binh hùng mạnh và các đoàn quân chính quy, nên họ nhanh chóng trở thành bá chủ Italia. Carthage nằm ở phía Nam Địa Trung Hải, đất  nước này có cảng biển tốt, đất đai màu mỡ, đặc biệt là nằm trên đường giao thông huyết mạch nối liền với Đông và Tây Địa Trung Hải, nhờ thế mà Carthage nhanh chóng phát triển một quốc gia hùng mạnh ở khu vực này. Năm 264 tCn.,  vì hai nước tranh chấp với nhau đảo Xixin - nơi được mệnh danh là vựa lúa của  vùng Địa Trung Hải nên dẫn đến chiến tranh. Trong lịch sử gọi cuộc chiến tranh giữa người La Mã với người Carthage là chiến tranh Poeni).

Nhận thấy người La Mã giành được quyền khống chế vùng Địa Trung Hải, hơn nữa quân đội của họ phần lớn tập kết ở miền Nam Italia, với ý đồ tiến công vào Tây Ban Nha và Châu Phi, Hannibal vạch ra phương án vượt qua hai dãy núi Pyrenees và Alpes để tập kích chiến lược vào chính quốc Italia. Đây là một kế hoạch tác chiến quy mô lớn, được hoạch định trên cơ sở điều tra cụ thể  và chi tiết tình hình địch, kết hợp với so sánh tương quan lực lượng, phân tích  điểm mạnh, điểm yếu của hai bên một cách chính xác, tư tưởng chiến lược mang  tầm cỡ về mặt quân sự. Đến nay, đã trải qua hơn hai ngàn năm, hậu thế nhìn lại vẫn thấy rất đáng khâm phục. Người ra gọi một cách ví von kế hoạch của Hannibal là phương án hai gọng kìm: về mặt quân sự thì giáng một đòn mạnh không cho La Mã kịp thời trở tay; về mặt chính trị thì đập tan mặt trận đồng  minh Italia mà La Mã là trung tâm, xoá sổ tận gốc đất nước hùng mạnh đó.

Tháng 4.218 tCn., Hannibal thống lĩnh đạo quân gồm 90 ngàn người, trong đó gồm 12 ngàn kỵ binh, 40 thớt voi trận xuất phát từ Tây Ban Nha, mở ra một trang sáng chói nhất trong lịch sử quân sự thời cổ đại.

Đại quân của Hannibal tiến qua vùng núi Tây Ban Nha, vượt sông Ibilis rồi vượt dãy núi Alpes - dãy núi cao nhất của Châu Âu. Sự hiểm trở của địa hình và khắc nghiệt của thời tiết đã làm tiêu hao nhanh chóng quân số của Hannibal. Tuy nhiên với cương vị là chủ soái ông đã dẫn đoàn vượt qua chặng đường gian khổ và tháng 10 năm đó đạo quân của Hannibal đã vượt qua dãy núi Aples. Khi đạo quân tiến đến vùng đồng bằng nơi người Caulo định cư thì còn lại 20 ngàn bộ binh và sáu ngàn kỵ binh. Người dân ở đây đã ủng hộ cho quân đội cả người,  ngựa lẫn lương thực và vũ khí.

Đây là một cuộc hành quân chưa từng có trong lịch sử thời cổ đại, một kỳ tích chưa từng có ở thời ấy. Trong năm tháng rưỡi, quân Carthage đã vượt qua một chặng đường dài 1600km với biết bao nhiêu cực nhọc, gian khổ và sự kháng cự mãnh liệt của các bộ lạc, song cuối cùng đoàn quân Carthage đã vượt qua.

Tại đồng bằng lưu vực sông Po, Hannibal liên tiếp đánh bại nhiều đội quân La Mã do Rixibia và Simpuronius chỉ huy, buộc La Mã phải bỏ miền đất Gaulo vừa mới chinh phục. Hannibal tiếp tục dẫn quân xuống phía Nam, men theo những con đường hiểm trở, không có vết chân người, vòng tránh những cứ điểm phòng thủ lớn trên đường biên giới của quân La Mã. Mùa xuân năm 217 tCn., Hannibal cho quân phục kích trên con đường hẹp đánh tan 40.000 quân La Mã ở gần hồ Traximên.

Tháng 6.216 tCn., ông cùng đạo quân của mình xuất phát từ Alpes, tiến quân 100km về hướng Đông Nam, bất ngờ tấn công vào căn cứ tích trữ lương  thực, vật tư của quân đội La Mã ở thành Canae, gây chấn động rất lớn ở La Mã. Quan chấp chính mới nhận chức là Barron và Paulus đã chỉ huy 80 ngàn quân  hành quân cấp tốc đến Canea. Như vậy là khả năng xảy ra một cuộc đụng độ lớn đã không thể tránh khỏi. Thành Canae nằm bên bờ sông Aupidus, thuộc sườn  đông của dãy núi Appennino, xung quanh là vùng bình nguyên bao la, được coi là mảnh đất lý tưởng để tổ chức các trận dã chiến, nhất là sử dụng kỵ binh tác  chiến. Nếu xét về tương quan binh lực tham chiến giữa hai bên, thì bên quân La  Mã giành ưu thế tuyệt đối. La Mã có 80 ngàn quân để chọi với 50 ngàn quân của Carthage, nhưng Hannibal lại có 10 ngàn kỵ binh, trong khi La Mã chỉ có 6 ngàn.

Ngày 2 tháng 8 năm 216, hai bên giàn trận giao chiến, Barron chỉ huy quân La Mã bày thế trận quen thuộc, chia làm ba tuyến trong đó kỵ binh La Mã bên phải, kỵ binh đồng minh ở bên trái, bộ binh nặng ở giữa, còn bộ binh nhẹ thì bố trí ở mặt trước bộ binh quân đoàn. Nhằm đối phó với chiến thuật của quân  đoàn La Mã, Hannibal đã bày một thế trận hoàn toàn mới lạ, bên cánh trái là kỵ binh Tây Ban Nha và kỵ binh Gaulo, ở chính giữa là bộ binh nặng, ở phía trước  mặt phối thuộc một số lính ném đá và sử dụng thương dài, còn cánh phải là kỵ binh Numidia. Sau khi bày xong thế trận, Hannibal ra lệnh cho bộ binh ở trung  lộ tiến lên.

Hannibal đứng áp trận ở giữa. Barron rất lạ lùng trước thế trận của  Hannibal; bèn thay đổi thế trận rút ngắn các tuyến quân của mình cho vừa bằng của đối phương. Do sự điều chỉnh này mà quân đội La Mã trở nên dài hơn, gây ra tình trạng phạm vi cơ động giữa các hàng trận bị thu nhỏ. Cự ly giữa người này với người kia cũng bị rút ngắn, rất bất lợi khi giao chiến.

Cuối cùng thì quân La Mã đã sa vào tình thế bị quân Carthage bao vây bốn mặt, chỉ còn cách chống đỡ, không thể phản kích mạnh mẽ như trước, hàng chục ngàn binh lính co cụm vào một chỗ, chỉ còn biết sử dụng thuẫn để che thân. Đội hình quân La Mã ngày càng thu nhỏ, trở thành cái bia thịt cho đối phương công kích. Quân La Mã bị chết khoảng 50 ngàn người, bị bắt 10 ngàn người; toàn bộ đạo quân coi như bị xoá sổ. Quan chấp chính Paulus cùng với nhiều nguyên lão và viện lão, cả thảy 80 người bị chết trong đám loạn quân, chỉ có  Barron dẫn được một ít tàn quân may mắn chạy thoát.

Trận đánh này, phía quân Hannibal chỉ tổn thất không đến 8 ngàn người. Chiến dịch Canea trở thành một ví dụ điển hình về chiến tích huy hoàng lấy ít thắng nhiều trong lịch sử quân sự cổ đại. Từ ''Canea'' dường như trở thành đồng nghĩa với chiến thuật bao vây tiêu diệt.

Trong chiến tranh, Hannibal thường chú ý nghiên cứu tìm hiểu rất kỹ đối phương nhất là về các mưu lược binh pháp tác chiến của họ. Hannibal đã thấy rất rõ tính ưu việt của bộ binh La Mã là sự thuần thục trong chiến đấu, tổ chức và trang bị. Ông đã quyết định cải tổ bộ binh của mình theo mẫu La Mã, thành  lập các đội lê dương và để một tháng nhằm huấn luyện quân ngũ tác chiến theo đội hình mới. Hannibal còn đặc biệt chú ý đến việc hợp đồng tác chiến giữa bộ binh, kỵ binh mà còn dùng cả tượng binh (voi) làm chiến xa. Trong tất cả các  cuộc chiến, Hannibal đã huấn luyện và hoàn thiện một cách cơ động các đội hình chiến đấu. Khi tấn công đối phương, ông thường dùng chiến thuật gọng kìm mạnh ở hai đầu và yếu ở giữa để tiêu diệt. Nhờ tài năng quân sự tuyệt vời về,chiến thuật và chiến lược đó, nên quân của Carthage đã giành được các chiến thắng liên tiếp. Đặc biệt là chiến thắng lừng lẫy ở Canea (năm 216 tCn.) đã đa tài năng quân sự của Hannibal vĩnh viễn đi vào tượng đài lịch sử của nhân loại.  Tại đây, với 50.000 quân của Carthage đã chiến thắng và tiêu diệt hoàn toàn  quân La Mã. Sau chiến thắng ở Canea, nhiều bộ lạc và thành phố ở Italia đã đứng về phía Carthage. Hannibal đã đạt được mục tiêu cô lập được Thủ đô Roma và tiêu diệt được lực lượng cơ bản của La Mã.

La Mã hứng chịu một đòn chí mạng, nhưng họ vẫn không chịu đầu hàng. Bài học xương máu đã khiến họ nhận thức được rằng, trên chiến trường kẻ nào là đối thủ của Hannibal thì chỉ tổ chuốc lấy thất bại mà thôi. Nhược điểm của Hannibal chính là không có hậu phương tác chiến, việc bổ sung quân số và tiếp tế hậu cần gặp rất nhiều khó khăn, do vậy Hannibal không thích nghi với lối  đánh lâu dài.

Sau khi phát hiện được điểm yếu đó của Hannibal người La Mã cử  Fabius, người nổi tiếng có tài ''cù nhầy'' - đảm nhiệm chức quan chấp chính. Fabius đã triệt để phát huy thế mạnh của mình, ông chỉ tìm cách cò cử với Hannibal, không chấp nhận đánh lớn, chiến thuật ''cù nhầy'' này đã gây không ít  khó khăn cho Hannibal. Fabius dùng một phần binh lực kiềm chế đại quân của  Hannibal, phần còn lại chuyển sang tấn công vào các cứ điểm mà Hannibal xây  dựng trên đất Italia. Trong vòng hai năm, các cứ điểm của Hannibal trên đất  Italia bị nhỏ dần, mà trong tay Hannibal chỉ còn khoảng 40 - 50 ngàn quân có thể cơ động. Trong khi đó thì quân đội của La Mã phát triển lên đến 100 ngàn  người.

Trải qua mấy năm chinh chiến ở Italia, Hannibal đã cướp được rất nhiều của cải đưa về Carthage, nhưng khi ông rơi vào tình thế nguy khốn thì chẳng được chi viện một tên lính, một chút lương thảo nào. Giới nguyên lão quý tộc Carthage say sưa hưởng thụ của cải do Hannibal chở về, mà chẳng chịu viện trợ gì cho Hannibal cả, thậm chí trong lòng họ còn lo sợ rằng nếu Hannibal lập công  lớn thì sẽ lấn át cả vua, uy hiếp đến nền thống trị của chúng. Tình hình này  khiến cho Hannibal ngày càng lún sâu vào tình cảnh khốn đốn. Mùa xuân năm 204 tCn., quân La Mã tấn công vào Carthage, Hannibal được triệu hồi gấp về nước để chống đỡ. Mùa thu đó, Hannibal mỏi mệt rã rời, buộc phải chỉ huy quân của mình, giao tranh một trận sống mái với đạo quân của La Mã đang hăng hái. Do lực lượng hai bên quá chênh lệch, nên Hannibal đã bị đánh bại. Có lẽ đây là  lần đầu tiên cũng là lần cuối cùng Hannibal phải cam chịu thất bại. Tuy nhiên, công bằng mà nói ông không có lỗi trong thất bại này. Thất bại này đã làm cho  nền thống trị của Carthage ở vùng Địa Trung Hải bị suy sụp. Mãi tới năm 195  tCn., Hannibal mới nắm trở lại quyền chỉ huy Carthage, ông lại đắc cử chức vụ quan chấp chính của Carthage. Sau khi nhận chức, ông liền bắt tay cải tổ quy mô lớn, với hy vọng sẽ tái hiện lại ánh hào quang trước đây. Tuy nhiên, bọn quý tộc  nguyên lão hủ bại không chịu chấp nhận cải cách vì đụng chạm đến quyền lợi  của chúng. Những người này đã móc nối với người La Mã, dự định giao Hannibal cho La Mã xử lý. Vì thế Hannibal phải trốn ra nước ngoài, ông phải  lẩn tránh các nơi như: Type, Syria, Kriti và Bithynie thuộc Tiểu Á.

Một ngày trong năm 183 tCn., ngôi nhà ông ở tại Bithynie bị một toán người có vũ trang bao vây. Ông hiểu quốc vương bản địa chịu sức ép của người La Mã đã phái người đến bắt ông giao nộp cho họ, do vậy ông đã uống thuốc độc tự vẫn. Lúc đó Hannibal 64 tuổi.

Xem thông tin tác giả tại đây    Phản hồi

 Danh nhân Thế giới   Quân sự
Alexander Đại Đế (356 - 323 fCn.)
Asoka (300 - 232 tCn.)
Hannibal (246 - 183 tCn.)
Constantine Đại Đế (280 - 337)
Tần Thủy Hoàng (259 - 210 tCn.)
Julius Ceasar (100 - 44 tCn.)
Augustus Ceasar (63 tCn. – 14 sCn.)
Gia Cát Lượng (181 - 234)
Thành Cát Tư Hãn (1162 - 1227)
Duyệt theo chủ đề
BKTT Thiếu nhi
BKTT Phổ thông
BKTT Nâng cao
BKTT Tổng hợp
BKTT Phụ nữ
Văn minh thế giới
Khám phá & Phát minh
Từ điển
Các nước
Đất nước Việt Nam
Lịch sử & Văn hoá Thế giới
Hiện tượng bí ẩn & kỳ lạ
Tử vi và Phong thuỷ
Danh nhân Thế giới
Danh ngôn nổi tiếng
Trí tuệ Nhân loại
Thơ ca & Truyện ngắn
Ca dao Tục ngữ
Truyện cổ & Thần thoại
Truyện ngụ ngôn & Hài hước
Học tập & Hướng nghiệp
Giải trí - Game IQ - Ảo thuật
Câu đố & Trí thông minh
Cuộc sống & Gia đình
Hoạt động Thanh thiếu niên
Trang chủ  |  Danh ngôn nổi tiếng  |  Danh nhân Thế giới  |  Từ điển  |  Câu hỏi - ý kiến
© 2007-2012 www.bachkhoatrithuc.vn. All rights reserved.
Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp trên Internet số 1301/GP-TTĐT, cấp ngày 30/11/2011.
Công ty TNHH Dịch Vụ Trực Tuyến Polynet Toàn Cầu Làm web seo top google