Trang chủBKTT Thiếu nhiBKTT Phổ thôngBKTT Nâng caoBKTT Tổng hợpVăn minh thế giớiKhám phá & Phát minhCác nướcĐại từ điểnMultimediaHướng dẫn  
 
Tiêu điểm
Phòng thí nghiệm hóa học thiên văn
Niên đại địa chất
Ứng dụng khoa học vũ trụ phục...
Nguyên tố trong vũ trụ - hóa...
Tính tuổi của trái đất
Nghiên cứu thám hiểm các hành tinh
Phân tử hữu cơ trong vũ trụ....
Khoa học vũ trụ thế kỷ XXI
Những người được giải thưởng...
Những người được giải thưởng...
Thư viện ảnh
Rất hấp dẫn & phong phú
Hấp dẫn
Bình thường
Ít thông tin, kém hấp dẫn
 
  
Bạn chưa đăng nhập!
 Danh nhân Thế giới   Quân sự


TẦL'A THU ỷ HOÀLL'LG

Tần Thủy Hoàng (259 - 210 tCn.)

Trong lịch sử phát triển của dân tộc Trung Hoa, Tần Thuỷ Hoàng là người đầu tiên đã hoàn thành được sự nghiệp vĩ đại thống nhất Trung Quốc, sáng tạo xây dựng một quốc gia có nhiều dân tộc đầu tiên theo chế độ tập quyền trung ương. Ông không những là nhà chính trị vĩ đại mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử, mà còn là một nhà mưu lược quân sự nổi tiếng hùng tài đại lược. Những công trình ông để lại cho nhân loại là vô cùng to lớn, trong đó đặc biệt là ''Vạn lý Trường thành'' - một kỳ quan của thế giới. Sự tàn bạo của ông được nhiều người nhắc tới với sự căm ghét và thù hận, nhưng những đóng góp của ông cho loài người chúng ta phải trân trọng ghi nhận.

Tần Thuỷ Hoàng họ Doanh tên Chính, sinh năm 259 tCn. - những năm cuối cùng của triều đại nhà Chu, đúng vào thời đại xã hội Trung Quốc có nhiều biến đổi lớn lao, từ chế độ nô lệ chuyển biến cực kỳ mau lẹ sang chế độ phong kiến. Nhà Chu suy yếu, Trung Nguyên bị chia thành nhiều nước nhỏ và các nước này liên tục chiến tranh tranh giành quyền lực. Nước Tần nằm ở phía Tây Trung Quốc, một nước hùng mạnh trong các nước chư hầu. Với việc lấy tư  tưởng của Pháp gia làm cơ sở cho các chính sách trị nước, nước Tần đã tạo nên được một chế độ xã hội kỷ cương, chặt chẽ, quân đội hùng mạnh. Đó cũng là những cơ sở tốt nhất cho việc Tần Thuỷ Hoàng thống nhất Trung Quốc sau này.

Doanh Chính sinh ra vào cuối thời Chiến Quốc, cha là Tử Sở sau là Tần Trang Tương Vương, mẹ là con gái quý tộc nước Triệu, Thời thơ ấu, Doanh Chính phải theo cha sống ở nước Triệu (làm con tin cho nước Triệu), được hun đúc trong cuộc đấu tranh chính trị ở tầng lớp cao. Năm 13 tuổi Doanh Chính kế vị và trở thành vua của nhà Tần, nhưng phải đến năm 22 tuổi ông mới chính thức nhiếp chính sau khi thanh toán xong Lã Bất Vi[1]. Sau khi nắm đại quyền trong tay, Doanh Chính bắt đầu thực hiện tham vọng thống nhất Trung Hoa. Ông lựa chọn và sử dụng những người tài năng như Lý Tư, Vương Tiễn, Mông Điềm,... và bắt đầu tiến hành thôn tính sáu nước chư hầu còn lại. Dưới sự cố vấn của Lý Tư, Doanh Chính chủ trương “Viễn giao cận công'' (xa thì kết giao, gần thì đánh), chủ trương này kết hợp cùng với việc sử dụng đòn ly gián đã làm tan rã liên minh sáu nước chống Tần và nhanh chóng thôn tính các nước chư hầu. Năm 221 tCn., nước Sở, nước mạnh nhất và cũng là nước ở xa nhất đối với nước Tần cuối cùng cũng phải khuất phục dưới vó ngựa của 60 vạn quân Tần do đại  tướng Vương Tiễn chỉ huy. Về cuộc chiến với nước Sở có giai thoại rằng: Khi chuẩn bị đánh nước Sở, Tần Thuỷ Hoàng có mời các tướng và hỏi ý kiến để đánh Sở thì cần binh lực bao nhiêu. Khi hỏi lão tướng Vương Tiễn, Vương Tiễn trả lời: ''Không đủ 60 vạn không xong''. Ngay lúc đó có Lý Tín một tướng trẻ tài ba của Tần Thuỷ Hoàng bước ra nói ''Cho thần 20 vạn binh mã, thần sẽ đánh tan nước Sở''. Tần Thuỷ Hoàng khen ngợi Lý Tín trẻ tuổi dũng mãnh và chê Vương Tiễn đã già. Vương Tiễn rất buồn nên cáo bệnh về nghỉ. Còn Lý Tín dẫn 20 vạn quân hùng hổ tiến về nước Sở. Nhưng vấp phải sự chuẩn bị của nước Sở và do hiếu thắng nên rơi vào bẫy, bị đại tướng nước Sở là Hạng Yến đánh cho đại bại. Tần Thuỷ Hoàng giật mình vội đích thân đến phủ Vương Tiễn xin lỗi và mời ông ra nắm đại quân chinh phạt nước Sở, Vương Tiễn nói: ''Đại vương phải lo đủ cho thần 60 vạn quân, thiếu một người thần quyết không đi''. Tần Thuỷ Hoàng nhận lời và ra lệnh tổng động viên trong toàn quốc lấy đủ 60 vạn quân giao cho Vương Tiễn. Không phụ lòng trông đợi Vương Tiễn đã đánh tan nước  Sở, đặt dấu chấm hết cho thời kỳ cát cứ phân tranh của các thế lực chư hầu.

Sau khi thống nhất đất nước, Doanh Chính thành lập nhà nước trung ương  tập quyền đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc, đóng đô ở Hàm Dương, nay là tỉnh Thiểm Tây. Để tương xứng với uy quyền thống trị ngai vàng, Doanh Chính bỏ danh hiệu Vương, lấy danh hiệu là Hoàng Đế tự suy tôn mình là Hoàng Đế của toàn cõi Trung Hoa. Với hy vọng đế nghiệp của mình sẽ đời đời kiếp kiếp truyền cho con cháu và để nhấn mạnh sự đoạn tuyệt với quá khứ, ông đã chọn niên hiệu mới, tự xưng là Thuỷ Hoàng Đế (hoàng đế đầu tiên), lịch sử quen gọi là Tần Thuỷ Hoàng.

Để chấn chỉnh và phát huy tối đa quyền lực, sau khi lập nên triều đại phong kiến đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc, Tần Thuỷ Hoàng bắt tay tiến hành một loạt cải cách. Ông thủ tiêu toàn bộ hệ thống nhà nước kiểu cũ. Xây dựng một bộ máy cai trị hoàn toàn mới. Đất nước được chia làm 36 quận, mỗi  quận do một vị quan (Quận thủ) phụ trách dân sự cai quản. Trong đó Tần Thuỷ Hoàng quy định, chức quan ở mỗi quận không theo chế độ cha truyền con nối mà do Hoàng đế đích thân bổ nhiệm. Trên thực tế, việc này chính là cơ sở cho chính sách luân chuyển quan lại nhằm tránh nguy cơ xảy ra tình trạng chuyên quyền, và kìm hãm tham vọng của một số vị quan. Ngoài ra mỗi quận cũng có một vị tướng riêng (Quận uý), điều động tuỳ ý và một vị quan (Quận giám ngự sử) được bổ nhiệm từ triều đình về duy trì sự cân bằng, cũng như giám sát quan văn và quan võ. Một hệ thống đường sá thuận tiện được xây dựng, nối liền giữa Kinh đô và các quận để đảm bảo cho quân đội triều đình có thể nhanh chóng  tiến đến các quận khi các quận bị quân khởi nghĩa bao vây cũng như dễ dàng thanh trừng quan lại khi các Quận thủ hoặc Quận uý có ý tạo phản. Tần Thuỷ Hoàng cũng ban sắc lệnh yêu cầu những người dòng dõi lớp quý tộc cũ phải về sinh sống ở Hàm Dương để ông tiện bề theo dõi, tránh những sự cố tạo phản có thể xảy ra.

Ổn định xong về mặt chính trị và quân sự, Tần Thuỷ Hoàng tiến hành cải cách nhằm đạt được sự thống nhất về mặt thông thương. Ông đã cho thiết lập một hệ thống cân đong và đo lường thống nhất trong toàn quốc; chuẩn hoá tiền, quy định tiêu chuẩn, kích cỡ các loại công cụ, phương tiện cũng như giám sát việc xây dựng kênh mương đường sá. Ngoài ra, ông ban hành một hệ thống luật pháp thống nhất trên khắp Trung Hoa và đặc biệt là chuẩn hoá chữ viết.

Trong quá trình xây dựng và củng cố quyền lực, Tần Thuỷ Hoàng đã nhiều công sức trong việc đặt ra nhiều nền móng cho sự phát triển của Trung Hoa sau này. Dù vậy không vì thế mà ông không mắc phải những sai lầm. Sai lầm tai tiếng nhất của vị Hoàng đế này chính là sắc lệnh ban ra năm 213 tCn. Theo tinh thần của sắc lệnh này, toàn bộ sách vở, ngoại trừ các cuốn sách về nông nghiệp, y học, những ghi chép về lịch sử nhà Tần, những cuốn sách bàn về luân lý của các tác giả theo trường phái Pháp gia, còn đâu tất cả đều bị tiêu huỷ.  Những nhà Nho bị giết, bị cầm tù, các quý tộc và giới nhà giàu bị di cư, bị quản thúc. Với sắc lệnh tàn bạo này, Tần Thuỷ Hoàng hi vọng có thể đập tan mọi ảnh  hưởng từ những tư tưởng ngoài luồng khác, đặc biệt là từ đạo Khổng. Dù vậy, Tần Thuỷ Hoàng cũng đã có hành động vớt vát lại khi hạ lệnh lưu bản sao của những cuốn sách bị cấm ở trong kho của Hoàng cung. Sau này khi Tần Thuỷ Hoàng bị diệt vong, hoàng cung bị cháy, nhiều cuốn sách tư liệu quý đã bị mất hoặc thất tán, để lại những mảnh khuyết trong hệ thống lịch sử Trung Quốc.

Về đối ngoại, Tần Thuỷ Hoàng tiếp tục tiến hành những cuộc chiến tranh xâm lược trên quy mô lớn tại phía Nam Trung Quốc và những miền đất mà ông thôn tính được cuối cùng cũng nhập vào Trung Hoa. Tại miền Bắc và miền Tây, quân đội của ông giành chiến thắng nhưng Tần Thuỷ Hoàng vĩnh viễn không bao giờ khuất phục được những dân tộc sinh sống tại đó. Vì vậy, để ngăn chặn không cho họ tấn công vào Trung Hoa, Tần Thuỷ Hoàng đã cho xây nối những  bức tường thành ở địa phương đã tồn tại ở phía Bắc Trung Hoa thành một bức tường thành khổng lồ Vạn Lí Trường Thành - vẫn tồn tại đến ngày nay và là một  kỳ quan của thế giới. Những công trình hao người tốn của, những cuộc chiến tranh liên miên cộng với thuế khoá cao đã khiến dân chúng mất đi lòng tin ở  ông. Nhiều cuộc khởi nghĩa chống lại sự tàn bạo của Tần Thuỷ Hoàng nổ ra, kể cả việc sử dụng nhiều âm mưu nhằm ám sát ông như vụ ''Kinh Kha thích Tần Vương'', nhưng tất cả đều thất bại. Năm 210 tCn., Tần Thuỷ Hoàng bị ốm nặng và qua đời.

Con trai thứ hai của Tần Thuỷ Hoàng kế vị lấy hiệu là Thuỷ Hoàng Nhị Thế. Nhưng Thuỷ Hoàng Nhị Thế là một hoàng đế nhút nhát, thiếu tài năng, chỉ ưa nghe lời xiểm nịnh, xa lánh trung thần nên các cuộc khởi nghĩa nhanh chóng nổ ra. Chỉ trong vòng 4 năm, Nhị Thế bị giết, cung điện, thư viện Hoàng cung bị đốt cháy, triều đại nhà Tần hoàn toàn bị diệt vong. Triều đại tiếp theo (triều đại nhà Hán) tiếp tục giữ hệ thống quản lý hành chính cơ bản được thiết lập nên bởi Tần Thuỷ Hoàng. Trên thực tế, trong suốt 21 thế kỷ tiếp theo, Đế chế Trung Hoa  tiếp tục được tổ chức theo mô hình mà Tần Thuỷ Hoàng đã thiết lập. Mặc dù hệ thống luật lệ hà khắc đời nhà Tần sau đó đã được các hoàng đế nhà Hán chỉnh sửa, và mặc dầu triết học Pháp gia không còn được trọng dụng và đạo Khổng trở thành quốc giáo của nhà nước, sự thống nhất về văn hoá và chính trị do Tần Thuỷ Hoàng tạo nên trải qua bao thế kỷ vẫn không hề bị đảo lộn.

Ảnh hưởng to lớn của Tần Thuỷ Hoàng đối với Trung Hoa nói riêng và đối với thế giới nới chung là không thể phủ nhận. Tất nhiên, công cuộc thống  nhất Trung Hoa không chỉ duy nhất Tần Thuỷ Hoàng là người thực hiện. Còn nhiều người khác nữa, như Tuỳ Văn Đế chẳng hạn, cũng góp phần quan trọng,  nhưng ở đây ta nói đến vai trò trung tâm của Tần Thuỷ Hoàng. Hơn nữa những chính sách cải cách của Tần Thuỷ Hoàng, dù thừa tướng Lý Tư là người đưa ra  những cao kiến nhưng chính Hoàng đế mới là người đưa ra phán quyết cuối  cùng.

Mặc dù bị phỉ báng rất nhiều do hành động ''đốt sách chôn Nho'' nhưng Tần Thuỷ Hoàng vẫn được những người Cộng sản Trung Quốc ca ngợi như là một người có tư tưởng cấp tiến.

Các sử gia phương Tây thường so sánh ông với Napoleon, nhưng có lẽ so sánh ông với Augustus Ceasar, người sáng lập ra đế chế La Mã có lẽ thích hợp hơn. Các đế chế mà họ thiết lập dù ít hay nhiều thì cũng có sự tương đồng về kích cỡ và số dân. Tuy nhiên đế chế La Mã tồn tại trong một thời gian ngắn hơn nhiều và lãnh thổ do Augustus thống trị sau này không duy trì được sự thống nhất, trong khi lãnh thổ mà Tần Thủy Hoàng thống trị lại làm được điều đó.

Dù đại đa số người dân khi được hỏi đều trả lời không thích thậm chí căm ghét Tần Thuỷ Hoàng, nhưng trên những khía cạnh tích cực, ta phải công nhận Tần Thuỷ Hoàng là một tài năng xuất chúng, và nếu có gọi ông là một đại anh hùng thì cũng không có gì là quá lời. Còn việc ông đúng hay sai thì hãy để cho lịch sử phán xét và người đời sau suy ngẫm.



[1]. Lã Bất Vi - Một thương nhân giàu có, đã nhìn ra thương vụ một lãi ngàn vàng  là buôn vua khi đưa Tử Sở về làm vua nước Tần. Sau khi Tử Sở lên ngôi đã phong Lã Bất Vi làm tể  tướng. Tử Sở làm vua được mấy năm thì chết, nhường ngôi cho con trai là Tần Doanh  Chính. Do Doanh Chính còn nhỏ tuổi nên Lã Bất Vi được phong làm trọng phụ,  giúp vua cai quản triều chính. Nắm đại quyền trong tay, Lã Bất Vi càng ngày càng chuyên quyền và tự phụ. Nhưng khi Tần Doanh Chính trưởng thành, để  đoạt lại đại quyền đã bày mưu khép Lã Bất Vi vào tử chết.

Xem thông tin tác giả tại đây    Phản hồi

 Danh nhân Thế giới   Quân sự
Hannibal (246 - 183 tCn.)
Constantine Đại Đế (280 - 337)
Tần Thủy Hoàng (259 - 210 tCn.)
Julius Ceasar (100 - 44 tCn.)
Augustus Ceasar (63 tCn. – 14 sCn.)
Gia Cát Lượng (181 - 234)
Thành Cát Tư Hãn (1162 - 1227)
Cromwell (1599 - 1685)
Peter Đại Đế ( 1672 – 1725)
Duyệt theo chủ đề
BKTT Thiếu nhi
BKTT Phổ thông
BKTT Nâng cao
BKTT Tổng hợp
BKTT Phụ nữ
Văn minh thế giới
Khám phá & Phát minh
Từ điển
Các nước
Đất nước Việt Nam
Lịch sử & Văn hoá Thế giới
Hiện tượng bí ẩn & kỳ lạ
Tử vi và Phong thuỷ
Danh nhân Thế giới
Danh ngôn nổi tiếng
Trí tuệ Nhân loại
Thơ ca & Truyện ngắn
Ca dao Tục ngữ
Truyện cổ & Thần thoại
Truyện ngụ ngôn & Hài hước
Học tập & Hướng nghiệp
Giải trí - Game IQ - Ảo thuật
Câu đố & Trí thông minh
Cuộc sống & Gia đình
Hoạt động Thanh thiếu niên
Trang chủ  |  Danh ngôn nổi tiếng  |  Danh nhân Thế giới  |  Từ điển  |  Câu hỏi - ý kiến
© 2007-2012 www.bachkhoatrithuc.vn. All rights reserved.
Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp trên Internet số 1301/GP-TTĐT, cấp ngày 30/11/2011.
Công ty TNHH Dịch Vụ Trực Tuyến Polynet Toàn Cầu Làm web seo top google