Trang chủBKTT Thiếu nhiBKTT Phổ thôngBKTT Nâng caoBKTT Tổng hợpVăn minh thế giớiKhám phá & Phát minhCác nướcĐại từ điểnMultimediaHướng dẫn  
 
Tiêu điểm
Những người được giải thưởng...
Lược sử các phát minh
Lỗ đen - một vực thẳm không đáy
Tính tuổi của trái đất
Sinh học và nguồn gốc của sinh...
Những kính viễn vọng hiện đại
Lịch sử hình thành trái đất
Lý thuyết mới về cấu tạo của...
Một sự kiện hiếm có: những...
Những người được giải thưởng...
Thư viện ảnh
Rất hấp dẫn & phong phú
Hấp dẫn
Bình thường
Ít thông tin, kém hấp dẫn
 
  
Bạn chưa đăng nhập!
 Danh nhân Thế giới   Quân sự


THÀNH CÁT TƯ HÃN

Thành Cát Tư Hãn (1162 - 1227)

Trong lịch sử, người ta đánh giá ông ngang hàng với Alexander Đại đế, Napoleon Bonaparte, Julius Ceasar... Còn đối với người dân Mông Cổ, ông là  biểu tượng, người anh hùng và là niềm tự hào của dân tộc Mông Cổ. Dưới thời đại của ông và sau đó là con cháu ông, lãnh thổ của người Mông Cổ trải dài từ  Bắc xuống Nam, từ Đông sang Tây, từ Thái Bình Dương đến tận Hắc Hải, Vó ngựa của ông đã tạc vào lịch sử một dấu ấn mà hàng ngàn năm sau người đời  vẫn còn phải nhắc đến.

Thành Cát Tư Hãn (1162 - 1227) hay còn gọi là Nguyên Thái tổ. Ông họ Kỳ Ốc Ôn, tên là Thiết Mộc Chân là người có công sáng lập ra nước Mông Cổ, xây dựng Mông Cổ thành một đế chế hùng mạnh, là thủ lĩnh, nhà chính trị, quân  sự kiệt xuất trong thời cổ trung đại.

Vào thời niên thiếu, Thiết Mộc Chân đã phải trải qua những năm tháng biến động loạn ly. Lên 9 tuổi, cha ông là một thủ lĩnh tài ba của bộ lạc Bột Nhi Chỉ Cân Thị đã bị người của bộ lạc Tatar bỏ thuốc độc giết hại. Lúc này, Thiết Mộc Chân còn quá nhỏ. Nhiều nô lệ và người giúp việc cho cha ông trước đây đã bỏ ông đi theo các bộ tộc khác có thế lực mạnh hơn.  Các bộ tộc khác nhân cơ hội cùng tiến đánh đẩy ông và gia đình vào cảnh phiêu bạt. Lo sợ sự trả thù sau này, nhiều bộ tộc truy tìm ông ráo riết nhằm ''nhổ cỏ phải nhổ tận gốc''. Sau nhiều lần đụng độ, ông bị bắt làm tù binh. Để tránh việc ông chạy trốn, bọn chúng đã đeo vào cổ ông một chiếc gông thật nặng. Chúng đem ông đi tuần hành và định ngày hành quyết. Nhưng khi chúng chưa kịp ra tay thì chính nhờ chiến gông nặng đó, ông đã đánh gục tên lính gác và bỏ trốn. Ý thức về sức mạnh quân sự, muốn làm được việc lớn phải có lực lượng, Chính vì vậy mà ông đã mang lễ vật đến và bày tỏ tâm nguyện của mình cho Vương Hãn - một người  bạn tám giao của cha ông. Cảm tấm lòng thành của Thiết Mộc Chân, Vương  Hãn đã cho ông mượn 20.000 binh mã để gây dựng lại sự nghiệp. Sau khi có lực lượng trong tay, Thiết Mộc Chân tiến hành chinh phục các bộ lạc khác và liên kết với các bộ lạc có cùng chí hướng để tạo thêm sức mạnh cho mình. Liên tiếp trong những năm sau đó, khi các bộ lạc người Mông Cổ đánh phá tàn sát lẫn nhau thì Thiết Mộc Chân âm thầm xây dựng lực lượng, từng bước chinh phục  các bộ lạc nhỏ lẻ, hợp nhất chúng lại thành một khối và khi có đủ sức mạnh ông bắt đầu tiến hành thảo phạt các bộ lạc lớn hơn. Với kế sách Viễn giao cận công ông dần dần leo lên vị trí thủ lĩnh của các bộ lạc.

Khi nhắc đến Mông Cổ, người ta thường nhắc đến những chiến binh dũng cảm, những kị sĩ tài ba. Trong khoảng thời gian trước đó, thỉnh thoảng những bộ lạc Mông Cổ cũng tiến đánh Trung Hoa. Tuy nhiên, trước khi Thiết Mộc Chân lên làm vua, các bộ lạc Mông Cổ vẫn phung phí phần lớn thời gian và sức lực trong các cuộc đánh phá lẫn nhau mà không quan tâm đến việc bành trướng lãnh thổ. Bằng sức mạnh quân sự, khả năng ngoại giao, đầu óc tổ chức và cả sự tàn ác, Thiết Mộc Chân đã liên kết các bộ lạc Mông Cổ lại thành một khối thống nhất. Vào năm 1206, trên bờ sông Cát Nan tại cuộc họp của các tù trưởng, ông được các đại biểu quý tộc, các thủ lĩnh các bộ lạc bầu làm ''Đại Hãn'' của toàn Mông Cổ, xây dựng nên nước Mông Cổ Hãn, và được tôn xưng là ''Thành Cát Tư Hãn''.

Sau khi thống nhất được các bộ lạc ở Mông Cổ, Thiết Mộc Chân đã thực hiện một loạt hệ thống cải cách xã hội, đã thúc đẩy tốc độ phát triển nhanh chóng của nền chính trị, kinh tế và văn hoá Mông Cổ. Hoàn thành xong một số chính sách nhằm ổn định xã hội và phát triển kinh tế, từ năm 1207 Thành Cát Tư  Hãn bắt đầu cuộc chiến tranh mở rộng lãnh thổ. Đầu tiên Thành Cát Tư Hãn cử binh tới chinh phục một số bộ lạc ở Nam Xibêri và thượng du sông Ênixei, tiếp đó nhân cơ hội nhà Kim có nhiều mâu thuẫn nội bộ khi Chương Tông Nguyên  Hoàng Nhan Ảnh qua đời Thành Cát Tư Hãn đã giương cao ngọn cờ phản đối sự áp bức của triều Kim, kéo lên bức màn chiến tranh Mông Kim kéo dài trong nhiều năm. Bên cạnh đó, bằng những đòn ly gián, Thành Cát Tư Hãn đã phá tan liên minh giữa Tây Hạ và nước Kim. Từ năm 1211 đến 1215, Thành Cát Tư Hãn đích thân Nam chinh. Sau khi tiêu diệt hơn một triệu quân Kim năm 1215, Thành Cát Tư Hãn đánh thẳng tới Trung Đô (Bắc Kinh ngày nay) bắt nước Kim phải dâng lễ cầu hoà.

Do vua Khwareznm Shah Muhamad (trị vì vương quốc Pesia và vùng Trung Á) đã giết hại sứ tiết và thương nhân Mông Cổ nên từ năm 1219 đến 1225, Thành Cát Tư Hãn cất quân viễn chinh đánh phá nhiều thành phố lớn của vùng Trung Á và xoá sổ toàn bộ đế chế của vua Khwareznm Shah Muhamad, Trong khi truy kích con trai của Muhamad, quân đội của Thành Cát Tư Hãn đã đánh tới lưu vực sông Hoàng Hà của Ấn Độ. Sau đó ông đánh chiếm  Adecbaigian, Guizia, vượt qua dãy núi Capcadơ, tiến vào phía nam nước Nga và bán đảo Crưm, đại quân tiên phong của ông đã tiến thẳng tới biển Adốp và Bungari. Tại đây ông đã đại phá liên quân Nga - Ba Tư. Cuối năm 1225, ông trở về Mông Cổ và mất tại đây vào năm 1227. Lãnh thổ của ông lúc này đã mở rộng, trải dài từ bờ biển Thái Bình Dương đến Hắc Hải.

Trong cuộc đời chinh chiến của mình, có lẽ thất bại nặng nề nhất của Thành Cát Tư Hãn chính là cuộc chiến ở Việt Nam - một đất nước nhỏ bé nằm ở phía Bắc Trung Quốc. Ba lần đưa quân sang xâm lược, ba lần quân Mông Cổ thảm bại trở về. Một lý do là quân Nguyên Mông của Thành Cát Tư Hãn đã quá chủ quan khinh địch vì so với những nước mà các chiến binh Mông Cổ đã chinh phục thì Việt Nam quá nhỏ bé. Một lý do khác nữa là thời điểm đó Việt Nam đang sở hữu một danh tướng mà cả thế giới về sau phải biết đến và tôn vinh, đó là Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn.

Trước khi chết, Thành Cát Tư Hãn đã nhường ngôi lại cho người con trai thứ ba là Ogadai. Đây là sự lựa chọn khôn ngoan và Ogadai đã không phụ lòng mong đợi của Thành Cát Tư Hãn trở thành một vị hoàng đế tài ba lỗi lạc. Dưới sự lãnh đạo của Ogadai, quân đội Mông Cổ tiếp tục tấn công vào sâu hơn Trung Quốc, chiếm đóng hầu hết nước Nga và hướng sang Châu Âu. Vào năm 1241, quân đội Phần Lan, Đức (Phổ) và Hungary đã bị quân Mông Cổ đánh cho đại bại. Quân Mông Cổ định tiến về Budapest, nhưng không may Ogadai qua đời  nên sau đó quân Mông Cổ bị đánh bật ra khỏi Châu Âu. Tiếp đó là một thời kỳ gián đoạn, các thủ lĩnh Mông Cổ tranh cãi nhau về người kế vị. Tuy nhiên, dưới sự cai trị của hai vị vua tiếp theo là Mangu (cháu trai của Thành Cát Tư Hãn) và Kublai Khan, Mông Cổ tiếp tục bành trướng ở Châu Á. Đến năm 1279, khi Kublai Khan xâm chiếm toàn bộ Trung Quốc, đế chế Mông Cổ đã đặt quyền lực cai trị lên một vùng rộng lớn nhất trong lịch sử, lãnh thổ của Mông Cổ gồm Trung Quốc, Nga, Trung Á, Ba Tư và Đông Nam Châu Á. Quân đội Mông Cổ đã chiến thắng từ Phần Lan đến Bắc Ấn Độ, uy quyền của Kublai Khan cũng được thừa nhận ở Triều Tiên, Tây Tạng và một số vùng ở Đông Nam Á.

Vào thời kỳ mà các phương tiện giao thông còn hết sức thô sơ, việc quản lý một đế quốc với diện tích rộng lớn như thế quả thật rất khó khăn, và không lâu sau đế quốc Mông Cổ bị chia rẽ. Song, nó vẫn kéo dài trong một thời gian dưới sự trị vì của các vị vua tiếp theo. Năm 1368, quân Mông Cổ bị đẩy khỏi phần lớn lãnh thổ Trung Quốc. Tuy nhiên ở Nga, ách đô hộ của các Golden Horde – tên thường gọi của các triều vua Mông Cổ - còn kéo dài thêm một thời  gian nửa. Vua Batu (cháu trai của Thành Cát Tư Hãn) cai trị nước Nga đến tận  thế kỷ 16. Sự thống trị của các Khan Mông Cổ lên Crimea còn kéo dài đến năm 1783. Các con trai và cháu trai của Thành Cát Tư Hãn cũng chia nhau trị vì Trung Á và Ba Tư. Vào thế kỷ 14 cả hai vùng này đều bị quân Timur - người  gốc Mông Cổ xâm chiếm và đặt quyền cai trị ở đây cho đến hết thế kỷ 15. Chắt nội của vua Timur (Baber) đã xâm lược Ấn Độ và thiết lập quyền cai trị ở đây.  Những người Mông Cổ đã xâm chiếm hầu hết Ấn Độ và duy trì quyền lực cho đến tận thế kỷ 18.

Bằng tài năng, sự dũng cảm, thời thế và một điều mà ta không thể giải thích được, Thiết Mộc Chân - Thành Cát Tư Hãn từ vị trí thủ lĩnh của một bộ lạc nhỏ đã xây dựng Mông Cổ thành một đế chế hùng mạnh, cai quản cả vùng lãnh  thổ rộng lớn, đông dân cư với nhiều nền văn hoá khác nhau, có ảnh hưởng vô cùng to lớn đến đời sống của thời đại Người Mông Cổ đã tổng kết cuộc đời của Thành Cát Tư Hãn và những điều mà ông và con cháu ông đã làm được nhưng người Mông Cổ nhiều lúc cũng phải tự hỏi rằng: Điều gì đã tạo nên sức mạnh của Thành Cát Tư Hãn và những chiến binh Mông Cổ thời đó. Câu trả lời dành cho lịch sử. Chỉ biết rằng cuộc đời của Thành Cát Tư Hãn là một điểm nhấn cho mọi người chiêm nghiệm.

Xem thông tin tác giả tại đây    Phản hồi

 Danh nhân Thế giới   Quân sự
Augustus Ceasar (63 tCn. – 14 sCn.)
Gia Cát Lượng (181 - 234)
Thành Cát Tư Hãn (1162 - 1227)
Cromwell (1599 - 1685)
Peter Đại Đế ( 1672 – 1725)
Friedrich (1712 – 1786)
Washington (1732 - 1799)
Kutuzop (1754 - 1813)
Bolivar (1783 - 1830)
Duyệt theo chủ đề
BKTT Thiếu nhi
BKTT Phổ thông
BKTT Nâng cao
BKTT Tổng hợp
BKTT Phụ nữ
Văn minh thế giới
Khám phá & Phát minh
Từ điển
Các nước
Đất nước Việt Nam
Lịch sử & Văn hoá Thế giới
Hiện tượng bí ẩn & kỳ lạ
Tử vi và Phong thuỷ
Danh nhân Thế giới
Danh ngôn nổi tiếng
Trí tuệ Nhân loại
Thơ ca & Truyện ngắn
Ca dao Tục ngữ
Truyện cổ & Thần thoại
Truyện ngụ ngôn & Hài hước
Học tập & Hướng nghiệp
Giải trí - Game IQ - Ảo thuật
Câu đố & Trí thông minh
Cuộc sống & Gia đình
Hoạt động Thanh thiếu niên
Trang chủ  |  Danh ngôn nổi tiếng  |  Danh nhân Thế giới  |  Từ điển  |  Câu hỏi - ý kiến
© 2007-2012 www.bachkhoatrithuc.vn. All rights reserved.
Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp trên Internet số 1301/GP-TTĐT, cấp ngày 30/11/2011.
Công ty TNHH Dịch Vụ Trực Tuyến Polynet Toàn Cầu Làm web seo top google